KwaunobvaMutauroKuumbwa kweMibvunzo

Mutauro

Kuumbwa kweMibvunzo

Forming Questions

Tsanangudzo

ChiShona chine nzira dzakawanda dzokuumba mibvunzo, dzinosanganisira: /-ngani?/ kana /-nganai?/ (uwandu, sokuti 'Mombe dzako ingani?'); /-pi/ (sarudzo, 'Vaenda nekupi?'); /-su/ ('Hauzivisu here?'); /-i?/ kana /-nyi?/ chiManyika ('Vati marinyi?'); /-nei?/ kana /-ngei?/ kana 'nemhaka yei' (chikonzero, 'Nei asina kuuya?'); /dii?/ kana /-di/ (bvunzo yokusimbisa, 'Vakangwara, dii?'); 'kanhi' kana 'kani'; /-ani/ (muridzi kana muiti, 'Mukomana waani uyu?'); 'nhai?' (kusimbisa mubvunzo); /-ko?/ ('Makadiiko?'); /ko-/ (kuvamba mubvunzo, 'Ko, munofara?'); 'riini?' kana 'rinhi?' (nguva); uye hwidzazwi (high tone) pane izwi rokupedzisira romutsara.

In English

Shona has many ways to form questions, including: /-ngani?/ or /-nganai?/ (asking a quantity, e.g. 'Mombe dzako ingani?', 'How many cattle do you have?'); /-pi/ (asking which one, e.g. 'Vaenda nekupi?', 'Which way did they go?'); /-su/ ('Don't you know...?'); /-i?/ or, in Manyika, /-nyi?/; /-nei?/, /-ngei?/, or 'nemhaka yei' (asking why); /dii?/ or /-di/ (a tag question, 'right?'); 'kanhi' or 'kani' (an emphatic question tag); /-ani/ (asking whose or who, e.g. 'Mukomana waani uyu?', 'Whose boy is this?'); 'nhai?' (an emphatic tag); /-ko?/ ('Makadiiko?', 'How are you?'); /ko-/ (opening a question, 'Ko, munofara?', 'So, are you happy?'); 'riini?' or 'rinhi?' (asking when); and a high tone alone on the sentence's final word.

Verenga zvimwe

Dzose